طریقت صفوی از مهم‌ترین طریقت‌های صوفیانه ایران در سده‌های میانی اسلامی است که در فاصله میان عصر شیخ صفی‌الدین و شیخ حیدر، از یک نهاد خانقاهی با کارکردی عمدتاً معنوی به جریانی اجتماعی، سیاسی و نظامی تحول یافت. با وجود پژوهش‌های متعدد درباره صفویه، شکاف پژوهشی اصلی در این حوزه آن است که بیشتر مطالعات یا بر مشروعیت سیاسی و تاریخ‌نگاری صفوی تمرکز داشته‌اند یا تنها یکی از مراحل تحول طریقت را بررسی کرده‌اند و کمتر دگردیسی آن را از عصر شیخ صفی‌الدین تا شیخ حیدر به‌مثابه فرایندی تاریخی و پیوسته تحلیل کرده‌اند. ازاین‌رو، پرسش اصلی پژوهش آن است که طریقت صفوی از چه سازوکارها و مراحلی به جریانی اجتماعی، سیاسی و نظامی تبدیل شد؟ فرضیه پژوهش بر این است که این دگردیسی، نه حاصل رخدادی دفعی، بلکه فرایندی تدریجی و چندعاملی بوده که در نتیجه تداوم اقتدار معنوی مشایخ، گسترش شبکه مریدان و خلفا، توسعه پایگاه اجتماعی طریقت و تعامل تدریجی آن با ساختارهای قدرت شکل گرفته است. پژوهش با روش تاریخی ـ تحلیلی و رویکردی تفسیری و با تکیه بر منابع دست اول تاریخی، تذکره‌ها و پژوهش‌های معتبر انجام شده است. یافته‌ها مؤید فرضیه پژوهش است و نشان می‌دهد که این فرایند در عهد شیخ حیدر به مرحله‌ای رسید که زمینه‌های لازم برای تأسیس دولت صفوی را فراهم ساخت.